Van voormoeders naar geweten in Middelburg

Gepubliceerd op 8 september 2026 om 09:48

De middag in de Abdij van Middelburg begon bij de tentoonstelling De Gedeelde Kracht, waar oprichter van Our HERitage, Fausia S. Abdul, bezoekers meenam langs de verhalen van 50 Caribische voormoeders. De belangstelling was groot en er werden veel vragen gesteld, met een sterke vertegenwoordiging vanuit de Surinaamse- en erfgoedsector in Zeeland.

Voor veel bezoekers riepen de portretten herkenning op. Velen vertelden na afloop hoe bijzonder het was om elementen uit hun eigen familiegeschiedenis, cultuur en identiteit terug te zien. Juist die herkenning liet zien wat familiegeschiedenis kan doen: niet alleen terugkijken, maar ook kracht geven in het heden.

In het aansluitende panelgesprek kwamen verleden en heden bij elkaar. Ferdinand Ralf, Leendert van der Valk en Fausia S. Abdul spraken onder leiding van Hannie Kool-Blokland over een centrale vraag: wat doe je wanneer de belangen, regels of cultuur van een instituut botsen met je eigen geweten? Ferdinand Ralf: “Herdenken betekent ook durven kijken naar de keuzes die mensen en instituties hebben gemaakt; er is geen sprake van moraliteit maar van immoraliteit als uitgangspunt.” Het gesprek riep veel vragen en reacties uit de zaal op en maakte duidelijk hoe actueel historische morele dilemma’s kunnen zijn.

Na een interactieve quiz werd de middag afgesloten met hapjes, drankjes en vooral veel gesprekken in de wandelgangen van de Abdij. Een middag waarin geschiedenis niet alleen werd verteld, maar ook herkenning, discussie en nieuwe ontmoetingen op gang bracht. De tentoonstelling De Gedeelde Kracht is nog tm 19 september te zien in de Kloostergangen van de Abdij te Middelburg.

Daarna verplaatste het programma zich naar de historische Kapittelzaal voor Handel, Geloof en Geweten: een middag over vrouwen en verzet, koloniale geschiedenis en de spanning tussen institutionele belangen en persoonlijk geweten. We hadden niet verwacht dat de bezoekers van de rondleiding ook allemaal bij het programma zouden blijven. Een lange maar gezellige middag waarop velen diep in gesprek doken.

Fausia S. Abdul opende inhoudelijk met een lezing over vrouwen en verzet. Daarbij stond centraal dat verzet veel meer vormen kent dan alleen openlijke opstand. Ook zorg, culturele overdracht, het bewaren van identiteit en het creëren van een toekomst voor volgende generaties kunnen vormen van verzet zijn. En, natuurlijk Our HERitage, door de stemmen en diversiteit van de Caribische voormoeders vanuit hun perspectief ruimte te geven. “Niet iedere vrouw die zich verzette, staat in de geschiedenisboeken als verzetsstrijder. Soms zat het verzet juist in blijven zorgen, doorgeven en bestaan.” Journalist Leendert van der Valk bracht vervolgens het Zeeuwse perspectief in en legde verbindingen tussen Zeeland, de koloniale handel en het Caribisch gebied.  “Voor de kust van Ghana werd op 25 maart 1789 een meisje geboren aan boord van het Zeeuwse slavenschip de Zeemercuur. Meestal werden zuigelingen niet geadministreerd, omdat ze geen economische waarde vertegenwoordigden. De Zeemercuur is een uitzondering."