Wat verzetsstrijder Tula ons leert, is dat verzet verschillende vormen kent. Soms luid en zichtbaar, soms juist stil en hardnekkig: doorgaan, verhalen doorgeven, ruimte innemen, je gemeenschap dragen en blijven opkomen voor rechtvaardigheid wanneer de omstandigheden daar nauwelijks ruimte voor laten. Met die gedachte droeg Our HERitage op 29 augustus bij aan de Mesa di Tula-middag van Stichting ProFor in Amsterdam-Zuidoost. Niet alleen met woorden, maar ook met verhalen van vrouwen die op hun eigen manier weerstand boden aan uitsluiting, beperking en ongelijkheid.
De avond opende met de Tula-lezing van Shahaila Winklaar. Vanuit kunst en erfgoed liet zij zien hoe zwarte mensen in beeldvorming en geschiedschrijving zichtbaar worden gemaakt of juist verdwijnen. Daarbij kwamen onder meer Rembrandt, representatie en de manier waarop we vandaag naar zwarte aanwezigheid in kunst en erfgoed kijken aan bod.
Een Amsterdamse selectie uit onze mini-expositie Her Love, Her Story bracht de verhalen van Caribische voormoeders letterlijk de ruimte in. Vrouwen die niet als verzetsstrijders zijn beschreven, maar wel degelijk kracht, continuïteit en een toekomst creëerden voor de generaties daarna. Dat was precies de lijn die ook terugkwam in het panelgesprek met Fausia S. Abdul, Durwin Lynch, Harriët Duurvoort en Milouska Meulens. Het gesprek ging over vrouwelijk verzet, representatie en de vraag wie eigenlijk bepaalt welk verzet wordt gezien, erkend en later herinnerd. Tula zelf is daar misschien wel het duidelijkste voorbeeld van. Waar hij lange tijd vooral als opstandeling werd neergezet, wordt hij nu erkend als vrijheidsstrijder en nationale held. Curaçao deed dat in 2010; in 2023 volgde officieel eerherstel door de Nederlandse regering.
Hoeveel mensen die vandaag tegen uitsluiting, stereotypering of ongelijkheid ingaan, worden op dit moment nog vooral gezien als lastig, boos of confronterend? En hoeveel vrouwen uit het verleden zijn nooit als verzetsvrouwen herinnerd, juist omdat hun verzet zich afspeelde buiten de vormen die later als heldhaftig werden herkend?
De verhalen binnen Our HERitage laten zien dat verzet ook kan zitten in zorgen, organiseren, vertrekken, terugkomen, opvoeden, economisch zelfstandig worden, kennis bewaren of simpelweg weigeren jezelf kleiner te maken dan de omstandigheden van je verlangen. Daarom gaat de nalatenschap van Tula niet alleen over één historische figuur. Ze gaat ook over hoe we vandaag naar macht, uitsluiting en waardigheid kijken. Echte vrijheid bestaat immers niet alleen zolang wij die zelf ervaren.
De middag werd afgesloten met muziek van Los Dos en Oonagh Everts passend bij een programma waarin geschiedenis niet alleen werd besproken, maar ook werd gedeeld, gevoeld en doorgegeven.
Voor Our HERitage was deze Mesa di Tula daarom vooral een bevestiging van iets wat in vrijwel al onze projecten terugkomt: de geschiedenis leeft niet alleen voort in wat er met mensen is gebeurd, maar ook in wat zij hebben doorgegeven en in wat wij daar vandaag mee doen.